|
محمد محمدعلی، نویسنده نام آشنا و خلاق کشورمان و عضو فعال و قدیمی کانون نویسندگان با آثار ماندگارش در حوزه ادبیات داستانی، نماینده نسلی از نویسندگان معاصرماست که زندگی و کارشان با پیکار علیه سرکوب روشنفکران و سانسور کتاب و مطبوعات سرشته شده است.
در سال 1358 بازرس مالی، در سال 1359 حسابدار و سپس مسـؤل کمیته امورمالی کانون شد. از آذر 1359 سردبیری نشریه ادبی فرهنگی "برج" را به عهده گرفت. در سال 1360 پس از یورش چماقداراها به کانون نویسندگان و بستن آن، محمدعلی همراه هوشنگ گلشیری و ناصر زراعتی جلسات داستان "پنجشنبۀ" را بر پا نمود که تا سال 1364 ادامه یافت و سپس همراه با جواد مجابی و محمد مختاری جلسات شعر "سه شنبه" را پایه گذاری کرد. در سال 1369 با تشکیل مجدد جمع مشورتی کماکان انجام امور مالی کانون نویسندگان را به عهده داشت. انتشار مقاله "فراخوان فرزانگان" در مجله تکاپو و بازتاب آن در محافل روشنفکری در برپایی تجدید فعالیت کانون مؤثر بود. مشارکت فعال در تدوین متن مشهور "ما نویسنده ایم" در سال 1373 و سپس همراهی با 20 نویسنده و شاعر در سفر به ارمنستان و احتمال سقوط آن به دره حیران در سال 1375 از دیگر حوادث زندگی محمدعلی محسوب می شود.
محمدعلی در سال 1379 از طرف مجمع عمومی کانون نویسندگان برای امور حسابداریی انتخاب شد و سپس در سال 1380 جزو پنجاه نویسنده ای بود که از سراسر جهان به فستیوال بین المللی ادبیات برلین دعوت شد. او پس از بازنشستگی از وزارت علوم در سال 1381 در مؤسسه کارنامه به تدریس داستان نویسی پرداخت و همراه منوچهر آتشی، بار دیگر مجله کارنامه را فعال کرد. او با انتشار کتاب های اسطوره ای "آدم و حوا"، "مشی و مشیانه"، "جمشید و جمک" بحث رمان پژوهشی را مطرح کرد. ترجمه رمان "نقش پنهان" به ترکی استانبولی و انتشار آن با سخنرانی او در دانشگاه های (ت و ب ب ) و (بیلگی ) در سال 1385 از خاطرات خوب او محسوب می شود.
از محمدعلی علاوه بر کتاب های یادشده، کتاب های "از مابهتران"، "باز بشستگی"، "چشم دوم"، "دریغ از روبرو" و "رعدو برق بی باران" و "باورهای خیس یک مرده" و "برهنه در باد"، قصۀ تهمینه و چند اثر دیگر منتشر شده است. دو کتاب "واقعیت و رویا" و از قعر دره تا روز اول عشق که به همت فرامرز پورنوروز منتشر شد نوعی شناخت نامه از محمدعلی است.
محمد محمدعلی نویسنده معاصر ایرانی، در اردیبهشت سال ۱۳۲۷ خورشیدی در تهران متولد شد.
سال شمار زندگی
• متولد ۷ اردیبهشت ۱۳۲۷
• ۱۳۴۳ - نفر اول منطقه آموزش پرورش در مسابقه داستان نویسی انجمن ایران و آمریکا
• ۱۳۴۴- انتشار سالنامه مرویٍ و نگارش چند نمایش نامه در دبیرستان مروی
• ۱۳۴۷ - دریافت لوح افتخار روزنامه نگاری دبیرستان ها از وزیر آموزش و پرورش
• ۱۳۴۹ - اعزام به خدمت سربازی در سپاه ترویج و آبادانیٍ و نگارش طرحهای اولیهٔ داستانهای درهٔ هندآباد گرگ داره، و از ما بهتران
• ۱۳۵۳- ورود به دانشکده علوم سیاسی و اجتماعی
• ۱۳۵۴ - استخدام در سازمان بازنشستگی کشوری و ازدواج با نسرین کیهانی
• ۱۳۵۶ - عضویت در کانون نویسندگان ایران
• ۱۳۵۸ - انتخاب به عنوان بازرس مالی کانون نویسندگان ایران
• ۱۳۵۹ - سردبیر فصل نامه برج
• ۱۳۶۰ - تشکیل جلسه داستان نویسی پنج شنبه (همراه با هوشنگ گلشیری و...)
• ۱۳۶۴ - تشکیل جلسه شاعران سه شنبه (همراه با جواد مجابی، محمد مختاری و حمیدرضا رحیمی)
• ۱۳۶۹- انتقال از سازمان بازنشستگی به وزارت علوم و آموزش عالی
• ۱۳۷۳- مشارکت در تدوین متن مشهور به ۱۳۴ "ما نویسنده ایم"
• ۱۳۷۵ - حسابدار و مسوول کمیته امور مالی کانون نویسندگان ایران
• ۱۳۷۵ - همراهی با بیست نویسنده و شاعر، در سفر ناموفق به ارمنستان
• ۱۳۷۶- سردبیری داستانهای ویژه نامههای ادبی مجله آدینه
• ۱۳۷۷ - دریافت دیپلم افتخار بیست سال داستان نویسی ایران از وزیر ارشاد
• ۱۳۷۹ - انتشار شرح سفر بیست و یک نویسنده به ارمنستان در روزنامه فتح
• ۱۳۸۰ - یکی از پنجاه نویسنده دعوت شده از سراسر جهان، به فستیوال ادبی برلین - ترجمه چند داستان کوتاه، همکاری با مجله کارنامه و...
• ۱۳۸۱ - برنده جایزه بهترین رمان سال جایزه یلدا به خاطر رمان برهنه در باد و بازنشستگی از وزارت علوم و آموزش عالی و اشتغال در موسسه فرهنگی هنری کارنامه به عنوان مدرس
• ۱۳۸۳ - سخنرانی در کتابخانه مرکزی تورنتو و مونترال و سخنرانی در دانشگاه علم و صنعت درباره نفی اقتدارگرایی
• ۱۳۸۵ - انتشار ترجمه رمان نقش پنهان به ترکی استانبولی و سخنرانی در کتابخانه مرکزی دانشگاه توب و بیلسکی ترکیه
• ۱۳۸۷ - بزرگداشت و دریافت لوح سپاس در نشر ثالث
فعالیتها
در گذشته نه چندان دور به صورت فعال عضو کانون نویسندگان ایران بوده که پیرو این عضویت فعالیت سیاسی اندکی نیز داشتهاست.البته هم اکنون نیز عضو کانون است ولی مانند سابق فعال نیست. در حال حاضر به آموزش نویسندگی در چند موسسه نشر مشغول است.نویسندگی کتابهای رمان، فعالیت در نشریات ادبی از جمله سایر فعالیتهای دیگر اوست.
سبک نوشتهها
اکثر آثار محمد محمدعلی به شیوه ای واقع گرایانه به زندگی فقر زده مردم پرداخته است و به نوعی سمبولیسم را با واقعیات اجتماعی تلفیق کرده است. مرگ و مرگ طلبی از مضامین اصلی رمان های اوست. همجنین توجهی خاص به آب و معضلات ناشی از آن و ریشه یابی این مساله نشان می دهد. در واقع می توان گفت که هیچ نویسنده ای به اندازه او بر آب و نان و مسائل مترتب بر آن تمرکز نکرده است. تقریبا در تمام رمان هایش چندآوایی داستانی وجود دارد و بدنه داستان از زبان راوی های متعدد و گاه راوی- نویسنده شکل می گیرد. همچنین در بیشتر آن ها عدم قطعیت و تعلیقی در پایان بندی دیده می شود.
فهرست آثار (چاپ اول)
مجموعه داستان
• درهٔ هندآباد گرگ داره (۱۳۵۴)(انتشارات پیروز)
• از ما بهتران (۱۳۵۷) (انتشارات رواق)
• بازنشستگی و داستانهای دیگر (۱۳۶۶) (انتشارات آگاه)و انتشار ویژه نامه هنر و ادبیات "مس" (انتشارات نگاه)
• چشم دوم (۱۳۷۳) ((انتشارات مرکز)
• دریغ از رو به رو (۱۳۷۸) (انتشارات راهیان اندیشه)
رمان
• رعد و برق بی باران (۱۳۷۰)(نشر بزرگمهر)
• نقش پنهان (۱۳۷۰) (انتشارات قطره)
• باورهای خیس یک مرده (۱۳۷۶) (نشر علم)
• برهنه در باد (۱۳۷۹) (نشر مرکز)
• قصهٔ تهمینه (۱۳۸۲) (انتشارات افق)
• آدم و حوا (۱۳۸۲) (انتشارات کاروان)
• جمشید و جمک (۱۳۸۳) (انتشارات کاروان)
• مشی و مشیانه (۱۳۸۶) (انتشارات کاروان)
محمد محمدعلی با انتشار چندین اثر داستانی اعم از رمان و مجموعه داستان کوتاه و با سابقه بیش از ۳۵ سال قلم زدن و فعالیت در عرصههای گوناگون ادبیات، امسال برای نخستین بار رمانی در خارج از ایران انتشار داد با عنوان "جهان زندگان" در ۱۶۲ صفحه و ۱۵قطعه.
مقالات و آثار دیگر
• جنگ مس (۱۳۶۶)-انتشارات نگاه
• سه گفت و گو با احمد شاملو، محمود دولت آبادی، و اخوان ثالث (۱۳۷۲)- انتشارات قطره
• فراخوان فرزانگان (مقاله) (۱۳۷۳)- مجله تکاپو
• پنج سال قبل از ۱۹۸۵ (سفرنامه شوروی - ۱۳۷۸)- انتشارات علم | 
